Knyaz Romanov saroyi
Knyaz Romanov saroyi Toshkentning qoq markazida, shaharning asosiy diqqatga sazovor joylari — Amir Temur xiyoboni, Brodvey, Mustaqillik maydonidan unchalik uzoq bo‘lmagan joyda joylashgan. Bino panjara bilan o‘ralgan, hozir ichkariga kirishning iloji yo‘q, ammo mavsum davomida sayyohlar doimiy ravishda uning atrofida sayr qilishadi — ehtimol ularni sobiq qarorgoh va uning egasining g‘ayrioddiy tarixi o‘ziga jalb qilar.
Qarorgoh tarixi
Buyuk knyaz Nikolay Konstantinovich buyuk knyaz Konstantin Nikolayevichning o‘g‘li va imperator Nikolay I ning nabirasi bo‘lgan. Toshkent qarorgohi egasi shaharga misli ko‘rilmagan oilaviy janjaldan so‘ng kelib qolgan. 1874-yil aprel oyida Sankt-Peterburgning Marmar saroyida saqlanayotgan oilaviy ikonadan brilyantlar yo‘qoladi. Keyinchalik qimmatbaho toshlar topiladi, ammo tergov o‘g‘rilikka buyuk knyaz Nikolay Konstantinovichning aloqasi bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.
Knyaz aqldan ozgan deb e'lon qilinadi va poytaxtdan badarg‘a qilinadi. Keyingi yillarda u Toshkentga kelguniga qadar bir nechta yashash joylarini almashtiradi. Nikolay Konstantinovich xayriya ishlari bilan shug‘ullangan, talabalarga yordam bergan, shaharni obodonlashtirishga hissa qo‘shgan. Uning davrida Toshkentda birinchi kinoteatr paydo bo‘lgan.
Knyaz Romanovning Toshkentdagi saroyi 1889–1890-yillarda qurilgan. Me’morlar V. S. Geyntselman va A. L. Benua edi. Majmua tarkibiga bog‘ va kutubxona ham kirgan. Shuningdek, qarorgoh hududida shaharning eng birinchi favvorasi joylashgan.
Hozirgi holati
XX asrda saroyda O‘zSSR San’at muzeyi, Respublika Pionerlar saroyi, O‘zbekiston Antikvar va zargarlik san’ati muzeyi, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining Qabullar uyi joylashgan edi. Hozirgi kunda bino tashrif buyuruvchilar uchun yopiq. 2021-yilda bu yerda rekonstruksiya ishlari olib borilishi va muzey ochilishi haqida xabar berilgan edi.
Saroy yonida O‘zbekiston Tasviriy san’at galereyasi va Mamlakat tarixi muzeyi joylashgan.
